Rany

Rana jest to przerwanie ciągłości tkanek na skutek ich mechanicz­nego obrażenia. Mianem tym określa się niekiedy również miejscowe zmiany po urazach termicznych i chemicznych.

Proces gojenia się ran polega na odrastaniu tkanki właściwej dla danego narządu lub zastąpieniu ubytku tkanką łączną, bliznowatą, Gojeniu towarzyszy miejscowy proces zapalny o bardzo różnym natę­żeniu. Uważa się, że jest to reakcja biologiczna organizmu na uszko­dzenie tkanek.

Rodzaje ran

Rany cięte — rany o gładkich brzegach, zadane ostrym narzę­dziem.

Rany tłuczone – mniejsze lub większe stłuczenia skóry i tka­nek pod nią leżących, z przerwaniem ciągłości skóry lub nie. Często może wytwarzać się pourazowy krwiak pod stłuczoną skórą.

Rany kąsane – rany zadane zębami ludzi lub zwierząt.

Rany zatrute – rany po ukąszeniu przez zwierzęta jadowite.

Rany kłute – rany cięte zadane przedmiotem ostrym, długim, który przenika na różną głębokość, uszkadzając niekiedy narządy wewnętrzne. Rany kłute bywają bardzo niebezpieczne, zwłaszcza jeśli znajdują się w przebiegu dużych naczyń, dotyczą brzucha, klatki pier­siowej i serca.

Rany postrzałowe – rodzaj ran ściśle związany z rodzajem pocisku. Przeważnie istnieje miejsce wlotu, kanał rany i miejsce wylo­tu. Spotykane przeważnie podczas działań wojennych. W okresie po­koju najczęściej zdarzają się w zranieniach bronią myśliwską.

Rany powstałe z podmuchu – ten typ uszkodzenia niezu­pełnie odpowiada definicji rany, ponieważ wysokie ciśnienie, w któ­rym znajduje się człowiek, najczęściej wywołuje rozerwanie pęcherzy­ków płucnych, a nawet płuca.

Otarcie naskórka — zdarcie naskórka na różnym obszarze, najczęściej w następstwie stycznego zderzenia z szorstką powierzchnią dróg. Tego rodzaju uszkodzenie przeważnie jest zakażone.

Ponadto rany dzieli się na: powierzchowne i głębokie, proste i powikłane uszkodzeniem narządów i tkanek leżących głęboko. Bywają również rany płatowe, w których płat skórny utrzymuje się na szypule z tkanek nie uszkodzonych. Rany dzieli się na „świeże” i „zaniedbane”. Do ran zaniedbanych zalicza się rany powstałe przed 8 godz. (wg niektórych przed 12 godz.). Rana „zanied­bana” jest zakażona bakteriami chorobotwórczymi.

Jeśli rana obficie krwawi, może istnieć uszkodzenie żyły lub tętni­cy. Wytryskiwanie krwi z rany świadczy o uszkodzeniu tętnicy.

Gojenie się ran. Wyróżnia się 3 rodzaje gojenia się ran: przez rychłozrost, ziarninowanie lub pod strupem. Gojenie się przez rychło- zrost przebiega bez powikłań i w ciągu krótkiego czasu. Gojenie się przez ziarninowanie, polega na wypełnianiu rany tkanką łączną, tzw. ziarniną, na którą napełza naskórek.

W procesie gojenia się ran wyróżnia się 3 okresy: 1) okres des­trukcji, w którym zniszczona tkanka ulega powolnemu obumarciu, 2) okres demarkacji (oddzielania), w którym staje się widoczna granica między tkanką zdrową i chorą i ostatecznie oddziela się mar­twa tkanka oraz 3) okres regeneracji, tzw. odrostu zniszczonej tkanki lub zastąpienia jej tkanką łączną bliznowatą.

Na gojenie się rany mają wpływ różne czynniki miejscowe i ogólnoustrojowe. Do ujemnych czynników miejscowych zalicza się zakaże­nie rany, które wywołuje ropienie. Do ujemnych czynników ogólnych należą: wyniszczenie organizmu, choroby przemiany materii (cukrzy­ca), awitaminoza, choroba krwi, naświetlanie promieniami X oraz przyjmowanie niektórych leków, np. cytostatyków (leki przeciwnowotworowe).

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.