Wole

Powiększoną tarczycę określa się zwykle mianem wola. Jeżeli przyczyną powiększenia tarczycy są utworzone na jej powierzchni guzki, wole takie określa się jako wole guzkowe. Jeśli przyczyną wola jest równomierny rozrost miąższu gruczołu o gładkiej powierzch­ni, wówczas mówi się o wolu miąższowym. Gdy w rozrośniętym miąższu tarczycy występują guzki — jest to wole miąższowo-guzkowe. Wolu mogą towarzyszyć objawy nadczynności lub niedoczynności tarczycy, może też czynność tego gruczołu nie ulec zmianie. Stosuje się wtedy odpowiednie określenia: wole nad- czynne, wole niedoczynne i wole obojętne.

Jeśli po uwzględnieniu przyczyn powstania wola odpowiednie lecze­nie zachowawcze nie daje rezultatu lub powiększona tarczyca uciska sąsiadujące narządy, wywołując duszność, kaszel, chrypkę i trudności w połykaniu, wówczas uzasadnione jest podjęcie leczenia opera­cyjnego. Wskazaniem do operacji może być również duże wole – ze względów kosmetycznych – a także wole guzkowe obo­jętne, zagrożone możliwością istnienia lub rozwoju nowotworu w obrębie guzka.

Nowotwory częściej występują w guzkach pojedynczych niż w wolu wieloguzkowym. W wolu wieloguzkowym nowotwór rozwija się częściej u mężczyzn niż u kobiet i to zwykle w wieku powyżej 40 r. ży­cia. Bardzo duże zagrożenie rozwoju nowotworu w guzkach istnieje u dzieci poniżej 15 r. życia, po przebytym naświetleniu radiologicznym okolic szyi. W scyntygraficznie „zimnych” guzkach tarczycy prawdo­podobieństwo raka tarczycy jest znacznie większe niż w guzkach „go­rących”. Leczenie operacyjne osoby młodej z krótko istnieją­cym, ale szybko rosnącym i o twardej spoistości guzkiem tarczycy, który scyntygraficznie określony jest jako „zimny”, jest wskazaniem bezwzględnym. Z kolei chorzy w średnim wieku, z wolem o licznych i miękkich guzkach, istniejących i nie ulegających powiększeniu przez wiele lat, nie muszą być bezwzględnie operowani. Wymagają oni jed­nak stałej obserwacji okresowej.

Leczenie operacyjne wola miąższowego polega na częściowej resekcji tarczycy z usunięciem węziny (cieśni). Pojedynczy guzek tarczycy nie wykazujący cech przemiany nowotworowej usuwa się z prawie całym płatem tarczycy, w którym ten guzek wystę­puje, wraz z cieśnią. W przypadku wola wieloguzkowego usu­wa się prawie całkowicie oba płaty tarczycy, pozostawiając jednak bezguzkowy miąższ. Jeśli istnieje podejrzenie nowotworu w obrębie guzka, usuwa się całkowicie dany płat tarczycy. Wycięty płat podczas trwania operacji jest badany histologicznie i wynik badania decyduje o dalszym postępowaniu operacyjnym. Jeżeli wole znajduje się poza mostkiem, usuwane jest w całości.

Powikłania po operacji. Wykonywanie okresowe głębokich oddechów ułatwia odkrztuszanie znajdującej się w oskrzelach wydzie­liny. Poruszanie dolnymi kończynami z chwilą odzyskania przyto­mności sprzyja zapobieganiu powstawania zakrzepów żylnych w no­gach. Często występujące po operacji bóle głowy, zwłaszcza w okolicy potylicznej, stopniowo zmniejszają się i zwykle całkowicie ustępują po kilku dniach. Jeśli nie są bardzo silne, nie muszą być podawane leki przeciwbólowe. W początkowym okresie bardzo bolesne mogą być ru­chy głową i niekiedy chorzy skarżą się na uczucie „opadania” głowy ku tyłowi. Dolegliwości te ustępują także w ciągu kilku dni. Aby za­pobiec tym przykrym uczuciom, chorzy przytrzymują głowę ręką.

Występująca czasami po operacji krótkotrwała męczliwość głosu oraz przejściowa chrypka mogą być następstwem śródoperacyjnego uszkodzenia dolnego nerwu krtaniowego na skutek jego nieprawidło­wego położenia albo przemieszczenia przez bardzo duże wole. Jedno­stronne uszkodzenie nerwu krtaniowego, w zależności od rozległości,

może spowodować zmianę barwy głosu lub jego męczliwośe objawiającą się stopniowym obniżaniem siły głosu w miarę mówienia. Powikła­nie to wymaga leczenia foniatrycznego i najczęściej po leczeniu tym ustępuje.

U chorych z bardzo dużym wolem uciskającym tchawicę przez długi okres bywa wykonywana przetoka tchawicza, tzw. tracheostomia, polegająca na założeniu specjalnej rurki do tchawicy. Za­bieg ten umożliwia choremu swobodne oddychanie w okresie poopera­cyjnym i zapobiega powikłaniom. Rurkę tracheostomijną usuwa się bezboleśnie, zwykle przed wypisaniem chorego do domu.

W drugim, trzecim dniu po operacji może niekiedy wystąpić uczucie drętwienia palców rąk i nóg oraz skóry wokół warg, oczu i na policz­kach. Jest to najczęściej dolegliwość przejściowa, spowodowana usu­nięciem lub uszkodzeniem jednej lub więcej spośród 4 istniejących przy tarczyc. Sytuacja taka może zaistnieć, ponieważ gruczoły przy- tarczowe są bardzo małe i mogą znajdować się w miąższu usuniętej tarczycy. Odróżnienie podczas operacji przytarczyc od drobnych guz­ków tarczycy jest tak trudne, że niekiedy nawet makroskopowo nie­możliwe.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.