Powikłania zapalenia zakrzepowego żył

Zator tętnicy płucnej jest wczesnym i najgroźniejszym powikła­niem w zakrzepicy żył głębokich. Powstaje on wskutek oderwania się luźnej skrzepliny, która z prądem krwi zostaje przeniesiona do serca, a następnie do tętnicy płucnej.

Zawal płuca powstaje wówczas, gdy skrzepliny zaczopują odga­łęzienia tętnicy płucnej. Pierwszym objawem jest zwykle nagły, kłujący ból w klatce piersiowej, nasilający się w czasie oddychania. Często towarzyszy mu duszność, a później kaszel i krwioplucie. Jeśli nie doszło do powstania nowych zatorów, po kilku tygodniach objawy mogą ustąpić całkowicie.

Masywny zator tętnicy płucnej jest skutkiem zaczopowania głównego pnia tętnicy płucnej przez dużą skrzeplinę (średnicy palca). Objawia się bardzo silnym bólem za mostkiem oraz dusznością. Towarzyszy temu zwykle uczucie lęku. Twarz staje się sina, żyły szyi nabrzmiewają. Objawy ujawniają się nagle, wśród pozornego zdrowia, i w ciągu kilku minut może nastąpić śmierć.

Przyczyną ok. 95% zatorów tętnicy płucnej jest zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych. Ponieważ zator tętnicy płucnej może być pierwszym objawem zakrzepicy, szczególną rolę odgrywa zapobieganie powstawaniu zapalenia zakrzepowego żył. Dotyczy do zwłaszcza cho­rych unieruchomionych w łóżku. Głównym celem ich rehabilitacji jest zapobieganie zastojowi krwi w kończynach przez gimnastykę, jak naj­wcześniejsze uruchomienie oraz zakładanie opasek elastycznych.

Wczesne rozpoczęcie leczenia zakrzepicy żył głębokich zapo­biega powstaniu zatoru tętnicy płucnej. Czasami konieczna jest ope­racja polegająca na podwiązaniu żył powyżej miejsca zapalenia za­krzepowego. Leczenie masywnego zatoru jest wyłącznie operacyjne i polega na usunięciu skrzeplin z tętnicy płucnej.

Zespół pozakrzepowy jest późnym następstwem zaniedbanego lub niewłaściwie leczonego zapalenia zakrzepowego żył głębokich koń­czyn dolnych. Wskutek uszkodzenia tych żył przez proces zakrzepowy (zniszczenie zastawek, sztywność ścian, częściowe lub całkowite za­mknięcie światła) zostaje zaburzony odpływ krwi z kończyny. .Prowa­dzi to do zastoju krwi i wzrostu ciśnienia w żyłach obwodowych.

Najbardziej widocznym objawem zespołu pozakrzepowego jest obrzęk kończyny. Początkowo może on być niewielki i występuje w okolicy kostek pod wieczór, a ustępuje po odpoczynku nocnym. Póź­niej zwykle powiększa się, a dołączające się zwłóknienie tkanki pod­skórnej powoduje, że staje się twardy i nie ustępuje po odpoczynku lub pod wpływem ucisku. Chorzy skarżą się na łatwe męczenie nóg, któremu towarzyszy uczucie nadmiernego ciążenia oraz ściskania i sztywności (tzw. „drętwa noga”). Często występują bóle nasilające się w czasie stania.

Długotrwały zastój żylny w obwodowej części goleni nieuchronnie prowadzi do powstawania zmian skórnych. Najpierw wypadają włosy, następnie podskórna tkanka tłuszczowa zmienia się we włóknistą war­stwę. Powoduje to powstanie jak gdyby „obręczy” zaciskającej obwo­dową część podudzia. Później skóra właściwa ciemnieje, staje się po­łyskliwa, przybiera brunatne zabarwienie. Podrażnienie zakończeń nerwów czuciowych wywołuje uczucie bólu, kłucia, pieczenia. Naj­mniejsze.nawet skaleczenia nie goją się. Często powstają owrzodzenia o dnie nierównym, sączącym wydzielinę surowiczo-ropną.

Typowym miejscem występowania owrzodzeń jest przyśrodkowa część 1/3 dolnej goleni. Rzadziej powstają nad kostką zewnętrzną. Czasami owrzodzenia łączą się, obejmując pierścieniowato cały obwód goleni powyżej kostek. Takie rozmiary owrzodzenia czynią z chorego inwalidę.

Leczenie zachowawcze zespołu pozakrzepowego jest długo­trwałe i uciążliwe. Obrzęki zmniejszają się znacznie pod wpływem: a) odpowiedniego trybu życia (unikanie stania i długotrwałego siedze­nia), b) stałego ucisku kończyny bandażem elastycznym, c) wykony­wania ćwiczeń gimnastycznych ułatwiających odpływ krwi z kończyn dolnych.

Leczenie owrzodzeń może być zachowawcze lub chirurgicz­ne. Podstawowym zaleceniem jest leżenie w łóżku z unieruchomioną kończyną tak, aby stopa znajdowała się wyżej niż staw kolanowy, a ten wyżej niż staw biodrowy. Taka pozycja ułatwia odpływ krwi z żył i uniemożliwia jej zaleganie. Po kilku tygodniach, nawet bez dodatko­wego leczenia, zwykle następuje wygojenie owrzodzenia. Miejscowo na ranę, zależnie od jej stanu, stosowane są różne przymoczki, maści, zasypki przyspieszające oczyszczanie się owrzodzeń i pobudzające pro­ces gojenia. Chory może wstawać z łóżka tylko po odpowiednim nało­żeniu opatrunku uciskowego. Wskazane bywa ogrzewanie kończyny, które wyraźnie przyspiesza gojenie owrzodzenia, aczkolwiek niekiedy potęguje ból. Chory musi bezwzględnie unikać stania i siedzenia z opuszczonymi i zgiętymi nogami. Konieczne jest stałe noszenie opasek (bandaży) elastycznych. Powrót do normalnego trybu życia zwykle przyczynia się do stopniowego nawrotu owrzodzenia.

Leczenie operacyjne prowadzone jest w celu wyeliminowa­nia nadciśnienia żylnego w obrębie goleni. Polega ono na podwiąza­niu i przecięciu żył łączących oraz usunięciu niewydolnych żył po­wierzchownych i żylaków.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.