Odmrożenia

Odmrożenia są to uszkodzenia tkanek spowodowane działaniem niskiej temperatury powietrza. Na stopień uszkodzenia tkanek wpływ mają – poza niską temperaturą otoczenia — inne czynniki, a miano­wicie:

1)  wilgoć na powierzchni skóry lub przemoczony ubiór (możliwość oziębienia ciała mokrego jest 25 razy większa niż wtedy, gdy po­wierzchnia skóry jest sucha);

2)  ruch powietrza (przy wietrze wiejącym z prędkością 140 km/godz. odmrożenia występują 25 razy szybciej niż w powietrzu spokojnym);

3)  czas działania zimna na ciało;

4) różne właściwości osobnicze — brak aklimatyzacji, w i et dziecię­cy lub starczy, zly ogólny stan zdrowia, choroby naczyń obwodowych, urazy mechaniczne, ucisk przez ciasne części ubioru, bandaże, opatru­nek gipsowy, stan po zażyciu alkoholu, palenie tytoniu, przymusowy bezruch, porażenie nerwowe, uprzednio przebyte odmrożenia.

Zależnie od nasilenia objawów wyróżnia się trzy stopnie odmrożeń.

Odmrożenia 1° — powierzchowne powstają po krótkotrwa­łym działaniu niskiej temperatury. Przeważnie dotyczą palucha, ucha, jednego lub kilku palców ręki, rzadziej brody, czubka nosa, policzków. Początkowo pojawia się ból o charakterze klującym i szczypiącym. Szybko jednak następuje znieczulenie. Skóra staje się blada, twarda i zdrętwiała. Jeżeli szybko przystąpi się do ogrzewania, zjawia się za­czerwienienie i uczucie piekącego bólu. Zmiany te ustępują bez śladu, niekiedy pozostaje łuszczenie się naskórka.

Odmrożenia 11° dotyczą stóp i rąk, a zwłaszcza obwodowych pa­liczków palców. Palce są blade lub woskowobiałe, sztywne, twarde jak z drewna. Po odtajaniu skóra staje się czerwona, obrzękła, na po­wierzchni grzbietowej palców powstają duże pęcherze wypełnione surowiczym płynem. Po 4-10 dniach płyn w pęcherzach ulega wchło­nięciu i pozostaje gruby, czarny strup, dający wrażenie głębokiej martwicy. Po 3 — 4 tygodniach kończy się proces samoistnej demarkacji, czyli oddzielania się martwej tkanki, strup oddziela się odsła­niając młody, delikatny naskórek, bardzo wrażliwy na zmiany tem­peratury. Razem ze strupem może oddzielić się paznokieć, który zwykle odrasta.

Odmrożenie 111° — głębokie. Skóra przyjmuje zabarwienie sinawopurpurowe lub plamisto-sinawe. Pęcherze mogą zjawić się do­piero po upływie wielu dni. Zwykle są wypełnione krwistym płynem. Początkowo chory nie odczuwa bólu. Później ból ma charakter pulsu­jący, rwący, piekący i utrzymuje się przez wiele miesięcy! Jeszcze przed odtajaniem chory może chodzić, mając zamrożone „na kość” stopy, a zamrożonymi „jak kamień” rękami chwytać różne przedmioty. Miejsca odmrożone pokrywają się twardym, czarnym strupem, który ostatecznie oddziela się. Trwała utrata tkanek jest niemal nie do uni­knięcia, ale często bywa niespodziewanie mała i praktycznie można mówić o pełnym wyleczeniu.

Leczenie. W powierzchownym odmrożeniu wystarczy og­rzanie przemarzniętej skóry (uszu, nosa, brody) za pomocą własnej ciepłej ręki lub przyłożenie przemarzniętej ręki do prawidłowo ociep­lonej skóry (np. brzucha). Przy niewielkim odmrożeniu kończyn wy­starczy ciepła kąpiel ^kończyny lub całego ciała.

Przy głębszych i bardziej rozległych odmrożeniach należy chorego jak najszybciej (jeszcze przed ogrzaniem) przewieźć do szpitala. Leczenie w szpitalu polega na ogrzaniu odmrożonej części ciała, przeważnie przez umieszczenie w wodzie o temperaturze 40 — 42°C. W czasie ogrzewania chory otrzymuje leki przeciwbólowe, ciepłe pokarmy i płyny o dużej wartości energetycznej. Po odtajeniu – zależnie od potrzeby — podaje się surowice i szczepionkę przeciw- tężcową oraz antybiotyki. Niektórzy chirurdzy na odmrożone okolice nakładają różnorodne maści. Inni stosują kąpiele wodne lub leczenie otwarte.

Przy postępowaniu doraźnym nie wolno rozcierać części odmro­żonych i podawać alkoholu, gdyż grozi to dodatkowymi powikłaniami miejscowymi i ogólnymi.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.