Rodzaje przeszczepów

Przeszczepy biowitalne. Przeszczepianie chorym pełnospraw­nych narządów, które mogą podjąć w organizmie biorcy swoje fizjologiczne czynności, nosi nazwę przeszczepów biowitalnych. Dotychczas wykonano kilkadziesiąt tysięcy takich przeszcze­pów nerek i ok. 2 tysięcy przeszczepów serca, a także przeszczepy in­nych narządów o charakterze doświadczalnym. Ciągle jeszcze najwięk­szy problem w stosowaniu przeszczepów biowitalnych stanowi nie­zgodność tkankowa oraz niemożność przechowywania żywych narządów. Reakcja immunologiczna organizmu przeciwko przeszczepianemu narządowi występuje zawsze. Postęp w zapobiega­niu niezgodności tkankowej jest znaczny, ale wciąż daleki od dosko­nałości. Istnieją metody przechowywania żywych komórek, krwinek, szpiku i innych zawiesin komórkowych, nie opracowano jednak je­szcze właściwych metod przechowywania całych narządów zdolnych do podjęcia swoich złożonych funkcji. Powoduje to, że narząd musi być przeszczepiony w ciągu kilkunastu godzin od czasu pobrania, co często z powodów technicznych jest niemożliwe.

Przeszczepy biostatyczne są to przeszczepy tkanek martwych. Peł­nią one w organizmie funkcje mechaniczne i cechują się niewielkimi właściwościami immunogennymi, które są jeszcze obniżone w czasie konserwacji. Przeszczepy te prawie nie wywołują reakcji immunolo­gicznych. Dodatkową ich zaletą jest możliwość długotrwałego prze­chowywania.

Przeszczepy biostatyczne są przeważnie przygotowywane z tkanek ludzkich pochodzących ze zwłok osób zmarłych nagle, rzadziej z tka­nek zwierzęcych — są to głównie kości, powięzi, rozcięgna, chrząstki i zastawki serca.

Banki tkankowe. Przygotowaniem i magazynowaniem przeszcze­pów dla potrzeb chirurgii zajmują się banki tkankowe. W bankach tych przechowywane są m.in. ludzkie i bydlęce kości, ścięgna, powię­zi, skóra, naczynia krwionośne, zastawki serca, rogówki, nerwy obwo­dowe, błony bębenkowe wraz z elementami ucha środkowego, błony płodowe służące jako opatrunki biologiczne oraz liczne przeszczepy nietypowe, wykonane na specjalne życzenie chirurgów. Zależnie od ro­dzaju tkanki i przeznaczenia stosowane są różne metody konser­wacji przeszczepu. Często stosowaną metodą jest zamroże­nie przeszczepu i przechowywanie w temperaturze od — 20 do — 80°C. Doskonałą metodą jest liofilizacja, czyli odwodnienie w stanie zamrożonym. Tkanki liofilizowane nie wymagają stosowania niskich temperatur w czasie ich magazynowania i transportu. Dość popular­nymi sposobami konserwacji są też kąpiele w roztworach środków bakteriobójczych (antybiotyków, sulfonamidów).

Rodzaje przeszczepów

Autotransplantacja, czyli przeszczep własnopochodny, autogenny, polega na przeszczepieniu tkanek tego sa­mego osobnika z jednego miejsca na inne.

Alotransplantacja, czyli przeszczep alogtniczny, bliźniopochodny, polega na przeszczepieniu tkanek lub narzą­dów jednego osobnika drugiemu z tego samego gatunku.

Ksenotransplantacja, czyli przeszczep ksenogeniczny, heterogenny, obcopochodny, jest to przeszcze­pienie narządu lub tkanki osobnika jednego gatunku osobnikowi innego gatunku.

Autotransplantacja w przeważającej liczbie przypadków jest dobrze tolerowana przez organizm. Znacznie gorzej przyjmowane są prze­szczepy z innego osobnika tego samego gatunku (alotransplantacja). Ksenotransplantacja wywołuje gwałtowną reakcję odpornościową, która zwykle doprowadza do odrzucenia przeszczepu.

Przy podziale przeszczepów można uwzględnić również miejsce, do którego przeszczepia się narząd lub tkankę. Przeszczepianie ok­reśla się jako ortotopowe, gdy przeszczepiany narząd umieszcza się we właściwym dla niego miejscu, lub jako heterotopowe, gdy przeszczepione tkanki lub narządy są umieszczone w innym miejscu.

Przykładem pierwszego rodzaju przeszczepu jest przeszczepienie nerki na miejsce usuniętej nerki własnej, przykładem drugiego — umie­szczenie nerki na szyi lub w okolicy biodrowej.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.