Aseptyka i antyseptyka

Pojęcie aseptyka określa zasady postępowania mające na celu niedopuszczenie do zakażenia rany drobnoustrojami. Sprowadza się to do unikania styczności z zakażonym środowiskiem, stosowania mecha­nicznych sposobów „uwalniania” narzędzi, materiału opatrunkowego, bielizny operacyjnej i innych przedmiotów używanych przy jakimkol­wiek zabiegu, badaniu diagnostycznym, opatrywaniu rany — od wszelkich wirusów, bakterii i ich form zarodnikowych. Aby zmniej­szyć ryzyko zakażenia, chirurg i towarzyszący mu personel medyczny przed przystąpieniem do operacji czy pewnych rodzajów badań diagno­stycznych, po odkażeniu rąk dodatkowo zabezpieczają je wyjałowiony­mi rękawicami gumowymi, zakładają wyjałowioną odzież ochronną fartuchy operacyjne) i buty, a na usta i nos — specjalne maski opera­cyjne zatrzymujące jak filtr wszelkie bakterie, które mogą, znajdować się w prądzie wydychanego powietrza. W urządzeniach klimatyzacyj­nych sal operacyjnych oraz pomieszczeń chorych specjalnie podat­nych na zakażenie (np. po przeszczepieniu narządów) stosowane są fil­try przeciwbakteryjne.

Do wyjałowienia przedmiotów mających jakikolwiek kontakt z raną stosuje się czynniki fizyczne, takie jak wysoka temperatura połączona z podwyższonym ciśnieniem oraz energia promienista niejonizująca i jonizująca. Do odkażania narzędzi i instrumentów, których nie można poddawać wyjaławianiu, oraz do oczyszczania tzw. pola operacyjnego, tzn. skóry i głębiej położonych tkanek chorego, stosowane są środki chemiczne o działaniu bakteriobójczym, zwane środkami odka­żającymi. Postępowanie mające na celu zapobieganie zakażeniom przez niszczenie lub zahamowanie rozwoju wywołujących je drobnous­trojów, głównie za pomocą środków chemicznych, nosi nazwę antyseptyki.

Środki odkażające stosowane zewnętrznie, poza właści­wościami bakteriobójczymi o możliwie szerokim zakresie działania, muszą się charakteryzować obojętnością w stosunku do niebakteryjnych struktur biologicznych. Nie mogą niszczyć ani drażnić tkanki, ani też wchodzić z nią w szkodliwe połączenia chemiczne. Tak zwane odkażanie „biologiczne”, polegające na zniszczeniu lub ogra­niczeniu szkodliwości flory bakteryjnej znajdującej się w warunkach fizjologicznych wewnątrz narządów, które w czasie operacji muszą być czasowo otwarte, polega na wprowadzeniu do pola operacyjnego odpo­wiednio dobranych leków. Zapobiega to zakażeniom śródoperacyjnym (lub je ogranicza), których źródłem są „własne” bakterie^ chorego uwolnione do tkanek otaczających w czasie operacji z naturalnego miejsca ich obecności, np. z jelita grubego.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.